MaSaL FoRuM Hayat Zaten Masal'dan İbaret  

Geri git   MaSaL FoRuM Hayat Zaten Masal'dan İbaret > (¯`·._) MasaLForum Eğitim Öğretim (¯`·._) > Bilgi Kaynağı > Dil ve Anlatım

MasaLForum Özel Konu Ve Duyurular
Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Eski February 28th, 2013   #1
!. ωєвмαѕтєя .!
 
Kenshi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üye No: 1
Üyelik tarihi: Jan 2012
Nerden: мαѕαℓfσяυм мєякєz (:
Yaş: 26
Mesajlar: 13.093
Konular: 8427
Rep Puanı: 121
Rep Derecesi: Kenshi will become famous soon enoughKenshi will become famous soon enough
Aldığı Beğeni: 11
Beğendikleri: 20
Standart 2012-2013 9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı Etkinlik Cevapları (Karizma Yayınları)


9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı 1.Ünite:İletişim (Sayfa:10,11,12,13,14,15,16,17)

1.İLETİŞİM

1. Yukarıdaki çizimler incelendiğinde sosyal bir varlık olan insanın hangi temel ihtiyacı karşımıza çıkar? Tartışınız. Ulaştığınız sonucu sözlü olarak ifade ediniz.

1. Çizimler incelendiğinde insanın iletişim ihtiyacı karşımıza çıkar. İnsan sosyal bir varlıktır ve mutlaka iletişime geçmek zorundadır.



2. a. Yukarıdaki resim ve fotoğraflar incelendiğinde binlerce yıllık bir geçmişe sahip olan insanoğlunun çevresiyle iletişim kurmak için başvurduğu yollar ve geçirdiği süreç ile ilgili neler söylenebilir? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

a. En ilkel çağlardan günümüz iletişim ve bilgi çağına kadar gelen süreçte insanoğlu imkanları ölçüsünde iletişim vasıtalarını kullanmıştır. Mağara duvarlarına figür çizmek ve dumanla haberleşmekten günümüze kadar imkanları nispetinde iletişim kurmuş bir varlıktır.

b. Diğer canlıların, örneğin arıların da anlaşmalarında insanoğlu gibi bir süreçten geçtiği söylenebilir mi? Buradan hareketle insanların ve hayvanların anlaşmaları ile ilgili hangi sonuca ulaşılabilir?

b) Söylenemez; çünkü insanoğlu arayarak çabalayarak iletişimi bugünlere getirmiştir. Ama insan dışındaki varlıklar içgüdüsel olarak anlaştığı için onlarda böyle bir kaygı yoktur.

3. Günümüzde sıklıkla kullandığımız anlaşma araçları nelerdir? Defterinize yazınız.

3. Günümüzde en sık kullanılan iletişim aracı internet, televizyon, gazete, kitap… olarak karşımıza çıkara.

4. Aşağıdaki semboller, insanlar arasında bir anlaşma aracı olabilir mi? Sözlü olarak ifade ediniz.


4. Onlar da bir iletişim aracıdır.

5. Atatürk ilke ve inkılaplarıyla basın özgürlüğü arasında bir ilişki kurulabilir mi? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

5)Atatürk ilke ve inkılaplarıyla basın özgürlüğü arasında ilişki kurulabilir.




1. Etkinlik

Öğrencilerden hiçbir şey yazmadan, konuşmadan, işaretleşmeden, birbirlerine bakmadan bir-iki dakika olduk*ları yerde durmaları istenir. Öğrencilere bu hâlin sürdürülmesinin mümkün olup olmayacağı konusunda düşünce*leri sorulur.



1. Yukarıdaki metinde geçen Haşmet Gülkokan’ın en belirgin kişilik özellikleri nelerdir?

1. En belirgin özelliği konuşkan olmasıdır. Onun tek deri dostlardan arkadaşlardan birini bulup dertleşmek, konuşmak ve dedikodu yapmaktır.

2. Yukarıdaki metinde Haşmet Gülkokan’ın günlük hayatından bir kesit anlatılmıştır. Anlatılanlardan hareketle Haşmet Gülkokan’ın toplum ve aile hayatıyla ilgili hangi sonuçlara ulaşabilirsiniz? Defterinize yazınız.

2. Toplum ve aile hayatıyla Haşmet Gülkokan sürekli çevresiyle iletişim içerisinde biri olmasıdır.

3. Haşmet Gülkokan “somurtkan, iletişime kapalı, duygu ve düşüncelerini açıklamaktan çekinen, çevresiyle iletişim kurduğu zaman da çevresini sürekli eleştiren” kişilik özelliklerine sahip olsaydı Haşmet Gülkokan’ın hayata bakış açısı, çevresiyle ilişkisi, aile yaşantısı ile ilgili nasıl bir sonuca varılırdı? Sözlü olarak ifade ediniz.

3.Haşmet yukarıda sayılan özellikleri taşımadığı için çevresinde sevilen biridir. somurtkan, iletişime kapalı, duygu ve düşüncelerini açıklamaktan çekinen, çevresiyle iletişim kurduğu zaman da çevresini sürekli eleştiren kişiler toplumda pek sevilmez ve kimse de onlarla ilişkiye girmek istemez.

4. Haşmet Gülkokan’ın çevresiyle kurduğu iletişimden hareketle iletişimin insan hayatındaki önemi ve değeri ile ilgili neler söylenebilir? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları aşağıdaki şemada bulunan noktalı yerlere yazınız.




insanlar arasında anlaşmayı ve paylaşmayı sağladığı




bilimin gelişmesine katkı sağladığı



sosyalleşmeyi sağladığı



inanç ,gelenek ,göreneklerin bir sonraki kuşağı aktarılarak kültürün devamını sağladığı



İletişim

hayatın akışın sağladığı

için önemlidir

ortak bir amaç uğruna mücadeleyi kolaylaştırdığı


sorunların çözümünde vasıta olduğu




a. Yukarıda Haşmet Gülkokan ile eşi arasında gerçekleşen bir iletişim süreci resimlenmiştir. Bu iletişim sürecin*de kullanılan iletişim ögelerini ve bu ögelerin işlevlerini aşağıda verilen bilgilerden hareketle tespit ediniz.


a.

b. Yukarıdaki tabloda verilen Haşmet Gülkokan ile karısı arasında geçen iletişim sürecini ve bu süreçte kullanılan iletişim öğelerini dikkate alarak metinde geçen başka bir iletişim sürecini iletişim tablosu üzerinde gösteriniz.


b.

Gönderici(konuşan): Haşmet Gülkokan: Gülüm bizim ciğer!

Alıcı(dinleyen) Kasap (Sakatatçı): Hazır Haşmet Bey


İleti(mesaj) : Ciğer

Kanal: Konuşma

Şifre: Dil

Dönüt: Hazır Haşmet Bey

Bağlam: Sakatatçının dükkanı




2. Etkinlik

Her öğrenci kendisinin belirleyeceği bir derste (matematik, Türk edebiyatı, tarih, fizik, beden eğitimi gibi) gerçek*leşen iletişim sürecini, bu iletişim sürecinde kullanılan ögeleri belirleyerek defterine yazar.




6.

a. Yukarıda gösterilen ilk dört iletişim sürecinde iletişim gerçekleşmezken sonraki iletişim sürecinde gerçek*leşmektedir. Bu iletişim süreçlerinde iletişim ögelerinin özellikleri de dikkate alındığında iletişimin gerçekleşme ve gerçekleşmeme nedenleri nelerdir? Tartışınız. Sonuçları defterinize yazınız.

a. İletişimde her kişi arasında olur. Yani gönderici ve alıcı arasında olur ve bu ikisi de istekli olmalıdır. Bunlardan biri olmazsa iletişim gerçekleşmez.

b. Ulaştığınız sonuçlardan hareketle gönderici, alıcı ve ileti arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

b. İletişimin en temel iki öğesi gönderici ile alıcıdır. Gönderici ile alıcı arasında bir iletişim olacaksa da yani her ikisi de istekli olsalar da mutlaka aralarında iletişime geçecek bir iletilerinin olması lazım.



7.“Kendisi dışında başka bir şeyi gösteren, düşündüren, onun yerini alabilen nesne, görünüş ve olguya” gösterge dendiğine göre yukarıdaki varlıklar neyin göstergesi olabilir? Sözlü olarak ifade ediniz.


Yeşil yapraklar: bahar
Kardan adam: kış
Duman: yangın
Siyah bulut: yağmur
Bayrak : Türkiye (bağımsızlık da denebilir)

8. a. Aşağıda doğal gösterge, sosyal gösterge ve dil göstergesinin özellikleri verilmiştir. Verilen bu bilgilerden hareketle noktalı yerlere doğru göstergeyi yazınız.

1.Resim:Amaç iletişimi sağlamak değildir. Bir durumu, olayı, nes*neyi göstermektir: Doğal gösterge

2.Resim:Toplumun bütün üyeleri için aynı değerdedir. İleti aktarma, bilgi verme amacıyla kullanılır. Sosyal Gösterge

3.Resim: İletişimi sağlar. Doğal bir süreçte ortaya çıkar. Dil Göstergesi



b. Dil göstergelerine, doğal ve sosyal göstergelere günlük hayatınızdan, çevrenizden örnekler veriniz.


b.

a) Dil Göstergesi: Söz veya yazıyla gerçekleştirilen her türlü eylem bu gruba girer.

b) Doğal Gösterge: Ülkelerinde doğal güzellikleri, yaprakların sararması, siyah bulutlar, güneşin doğması-batması…

c) Sosyal Gösterge: Trafik ışıkları, görgü kuralları, sigara içilmez levhaları, okulların açılması…



9. a. Haşmet Gülkokan hikâyesinde geçen “ekmek” kelimesinin, dil göstergesi olma süreci aşağıda açıklan*mıştır. Buna göre dil göstergesinin oluşabilmesi için varlığın hangi yönleri bir arada düşünülmelidir? Sözlü olarak ifade ediniz.

a. Varlığı oluşturan seslerin bir arada bulunması gerekmektedir.

b. “Portakal” ve “balık” göstergelerinin oluşma sürecini yukarıda verilen örnekte olduğu gibi belirleyiniz.


b.



10.

a. Yukarıdaki resimde Haşmet Gülkokan çevresiyle iletişim kurarken duygu ve düşüncelerini dil göstergesi dışında başka hangi göstergelerle anlatabilir?

a. Jest ve mimiklerini kullanarak iletişime geçer ve ama bu da iletişimde bazı yanlış anlaşılmalara yol açabilir.

b. Resimde kullanılan dil dışı göstergeleri tespit ederek defterinize yazınız.

b. Haşmet Gülkokan’ın jest ve mimikleri, fiyat etiketleri, trafik lambaları, trafik işaret levhaları

c. Haşmet Gülkokan iletişim sürecinde sadece dil dışı göstergeler kullansaydı bu iletişim sürecinde ne gibi durumlar ortaya çıkardı? Sözlü olarak ifade ediniz.

c. En etkili iletişim dille yapılır, diğerlerinde ise karmaşık olan ifadelerin anlatımında sıkıntı olurdu.



11. a. Aşağıdaki dil dışı göstergede Türkiye’nin bir günlük iklim özellikleri hakkında bilgi verilmiş, aynı bilgi daha sonra dil göstergesi ile anlatılmıştır. Bu iki göstergeyi kullanışlılık açısından karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları mad*deler hâlinde tahtaya yazınız.

a. Dil dışı göstergeler herkes tarafından aynı algılanmayabilir ve sonuçları açısından doğru iletişim olmaz. Meteoroloji sitesinde hava hareketlerine bakıldığında bazılarını anlasak da bazılarının açıklamalarına yan dil göstergelerine bakmak durumundayız.

b. Yukarıda ulaştığınız sonuçlardan hareketle dil göstergelerini ve dil dışı göstergeleri aşağıdaki ölçütlere göre karşılaştırınız. Çıkarımlarınızı defterinize yazınız.

a) İletişim sürecindeki kullanışlılık Dil Göstergesi


b) Bilgileri gelecek zamana aktarmada elverişli olması Dil Göstergesi

c) Ruh hâllerinin ve duyguların anlatılmasında kullanılabilir olması Dil Göstergesi

ç) Kendi anlam ve değerlerinden başka anlamları da ifade etmeye elverişli olması Dil Dışı Gösterge




3. Etkinlik

a. Aşağıdaki metinleri canlandırmak üzere iki grup oluşturulur. Birinci grup Haşmet Gülkokan hikâyesinden alınan 1. metni alışveriş bağlamını ön plana çıkaracak şekilde, ikinci grup 2. metni sınıf bağlamını ön plana çıkara*cak şekilde canlandırır.



b. Aşağıdaki şemada gösterildiği gibi birinci metindeki olayların sınıf bağlamında, ikinci metindeki olayların alışveriş bağlamında gerçekleşmesi durumunda nasıl bir sonuç ortaya çıkar? Tartışınız. Sonuçları aşağıdaki noktalı yerlere yazınız.

b. Farklı iletişimlerin farklı mekanlarda gerçekleşmesi durumunda iletişim gerçekleşmez.

c. Ulaştığınız sonuçlardan hareketle bağlamın konuya, konunun da bağlama göre değişmesi ve bağlamın önemi hakkında çıkarımlarda bulununuz. Çıkarımlarınızı sözlü olarak ifade ediniz.

c. İletinin alıcıya ulaşması için göndericinin bunu doğru şekilde ifade etmesi önemlidir.Ancakiletişimin hangi ortamda (bağlamda) gerçekleştiği de bir o kadar önemlidir.Örneğin yüksek sesli müzik dinlenilen bir yerde sağlıklı iletişimden söz etmek pek mümkün değildir.





12. Hoş Görmelik, Taassupsuzluk (Tolerance) metninde Atatürk’e göre basın hürriyeti nasıl olmalıdır?

12. Kişiler düşüncelerini serbestçe ifade edebilmelilerdir.

13. Atatürk’e göre basın ne gibi tehlikelerle karşı karşıyadır?

13. Milli hükümetin tesirde kalması, para ile satın alınarak bilgilerin gizlenmesi gibi tehlikelerle karşı karşıya

14. Atatürk, basını bekleyen bu tehlikelerin ortadan kaldırılması için ne gibi öneriler sunmuştur?

14. Öncelikle yasal sınır çizilecek, basının kendisine ahlaki prensipler teşkil edecek örgüt kurulması gibi önerileri vardır.

15. Hoş Görmelik, Taassupsuzluk (Tolerance) metninden hareketle Atatürk’ün basına ve basın hürriyetine verdiği önemi belirleyerek defterinize yazınız.

15. Bambaşka bir toplum ve özgür bir gelecek için önemli olduğunu düşünür.




ANLAMA – YORUMLAMA



1. Günümüz dünyasında iletişim imkânları çok ilerlediği hâlde savaşlar ve anlaşmazlıkların çok olması neye bağlanabilir? Bu savaşlar ve anlaşmazlıkların en aza indirilmesiyle iletişim arasında nasıl bir ilgi kurulabilir? Tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

1. İletişim olunca insanları illa ki de her şeyin günlük güneşli olması beklenmez. İnsanlar iletişimde karşısındakinin ne istediği bazen çok iyi bilir ama insanların hırsları, aç gözlülükleri çatışmaların olmasına neden olur. İletişimde çatışma çıktığı zaman eksik olan tek şey EMPATİdir.



2. Aşağıdaki metinde geçen iletişim sürecini belirleyerek verilen şemaya yazınız.

Gönderici : Hükümdar
Alıcı :Aytoldı

İleti :Sözün ne kadarı fayda sağlar, ne kadarı zarar getirir?


Gönderici : Aytoldı
Alıcı : Hükümdar

İleti :Fazla sözün ve az sözün ne olduğu



3. a. Ambulans ve itfaiyenin siren çalarak gitmesi nelerin göstergesidir? Yandaki noktalı yerlere yazınız.

a. Ambulans siren çalınca hasta olduğu, itfaiye siren çalınca yangın olduğu anlamındadır.

b. Resim, şekil, işaret ve vücut diliyle gerçekleşen birer gösterge söy*leyiniz.


b.

4. Yandaki şema incelendiğinde iletişimin önemi ile ilgili neler söylenebilir?

5. Atatürk’ün “Basın, milletin umumi sesidir.” düşüncesinden ne anlıyorsunuz? Atatürk’ün bu görüşü ile günümüz basın dünyasının işlevi arasında bir ilişki var mıdır? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

5. Atatürk bu sözle basının bir toplumun ortak ve genel duyguları ve fikirlerinin yansıtıcısı olduğunu belirtmiştir. Günümüz basın dünyası da halkın ortak duygu ve düşüncelerini yansıtmaktadır.




ÖLÇME DEĞERLENDİRME

MUHTAR

Kapı çalındığı zaman Kırkayak Hanife Hanım sokağa çıkmak üzere mantosunu giymekle meşguldü. “Bu da kim sabah sabah?” diye söylenerek kapıyı açtı. Elinde gazete kâğıdına sarılı bir kapla İlyas’ın karısını görünce


gülümsedi.

Hoş geldin Firdevs, dedi. “Dışarı mı çıkıyordun teyze ?” “Çıkıyordum amma acelesi yok. Gel gel.”

Kapının dibindeki bir kaç basamakla çıkılan kerevetli odaya girdiler. Her taraf tertemizdi. Oda sabun ve ıslak tahta kokuyordu:

Firdevs elindeki kabı gazetelerden çıkardı. Sahan kapağını kaldırdı. Tepeleme telkadayıfı dolu tabağı duvara dayalı muşamba örtülü yemek masasının üstüne koydu.

“Annem gönderdi teyze.” dedi. “Gözlerinden öptü.”


Fikret ARIT

1. Muhtar metninde geçen iletişim sürecinde kullanılan iletişim ögelerini iletişim tablosu üzerinde gösteriniz.

Gönderici: Firdevs Hanım
Alıcı: Kırkayak Hanife Hanım
İleti: “Dışarı mı çıkıyordun?”
Dönüt: “Çıkıyordum amma acelesi yok.”

Bağlam: ev
Kanal: Hava
Şifre: Dil


2. Muhtar metninde iletişim kurarken dil göstergesi dışında başka hangi göstergeler kullanılmıştır?

2. Jest ve mimikler, gazete, sabun



3. Muhtar metninde “gazete” ve “sabun” göstergelerinin oluşma sürecini belirleyiniz.

3. s.a.b.u.n >varlığı anlatan sesler =sabun(varlığı gösteren kelime) >dil göstergesi

g.a.z.e.t.e> varlığı anlatan sesler=gazete (varlığı gösteren kelime) >dil göstergesi



4. Aşağıdaki iletişim süreçlerinden hangisinde gönderici ve alıcı doğru şekilde verilmiştir?


4. CEVAP:B



5 Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Her göstergede GÖSTEREN ve GÖSTERİLEN olur

Bir iletişimde iletinin gönderildiği kişiye, iletinin hedefine ALICI denir.



6. Aşağıdaki iletişim ögelerini, resimdeki karşılıklarıyla eşleştiriniz.


Alıcı: Kedi

Gönderici: Çocuk

Bağlam: Park ya da oyun alanı, arazi

İleti: Gel kedicik, pisi pisi

Şifre: Dil, Konuşma



7. Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Dil dışı göstergelerle gerçekleştirilen iletişim, dil ile gerçekleştirilen iletişimden daha kullanışlıdır. ( Y )

Her iletişim bağlama göre farklı nitelik kazanır. ( D )

Bir göstergenin ses yönünü gösteren, anlam yönünü gösterilen karşılar. ( D )



8. “Günlük hayat ve iletişim” konulu kısa bir yazı yazınız.


8. Cevabı size kalmış..

9. Atatürk neden basın özgürlüğüne önem vermiştir?

9. Yukarıda konuyla ilgili soruda cevaplanmıştır.

9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı 1.Ünite:İnsan,İletişim ve Dil (Sayfa:18,19,20,21,22,23,24,25,26,27)
2. İNSAN, İLETİŞİM VE DİL


Hazırlık

1. Aşağıda resimlenen iletişim süreçlerinde ortaya çıkan temel farklılık nedir? Bu temel farklılık iletişim sürecinde alıcı ve vericiye ne gibi ayrıcalıklar kazandırmıştır? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

1. Birinci resimde insan ve hayvan arasında bir iletişim kurulmak istense de aynı kaynaktan iletişim sağlanmadığı için varsayımlar üzerinde yürümektedir. Diğer resimde her iki cinste aynı grupta olduğu için iletişimde sıkıntı yoktur.



2. İnsanların farklı coğrafyalarda yaşayabilmek için o coğrafyanın iklim şartlarına göre barınaklar yaptıkları, iklim şartlarını dengeleyecek aletler icat ettikleri görülür. Hayvanlar için böyle bir durumdan söz edilemez. Söz gelimi leylekler aralarında bir anlaşma varmışçasına her yıl aynı zamanda, aynı yolu izleyerek binlerce kilometre yol alır*lar ve uygun yaşam alanlarına göç ederler. Leyleklerin bu şekilde göç etmeyip de insanlar gibi bulundukları yaşam alanlarını yaşanabilir hâle getirme isteğinin olmaması nasıl izah edilebilir? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

2. Hayvanların yaptıkları davranışlar içgüdüseldir ve neyi neden ve niçin yaptıklarını sorgulamazlar ve kendilerini geliştirmezler ama insanlar sürekli sorgulayan, değiştiren, geliştiren bir varlıktır.



3. Konfiçyus’a sorulur: “Bir ülkeyi yönetmeye çağrılsaydınız, yapacağınız ilk iş ne olurdu?” Konfiçyus cevaplar: “Hiç kuşkusuz dili gözden geçirmekle işe başlardım. Dil kusurlu olursa sözcükler düşünceyi iyi anlatmaz. Düşünce İyi anlatılamazsa yapılması gereken şeyler doğru yapılamaz. Ödevler gereği gibi yapılmazsa kültür bozulur. Kültür bozulursa adalet yanlış yola sapar. Adalet yoldan çıkarsa şaşkınlık içine düşen halk ne yapacağını, işin nereye varacağını bilmez. İşte bunun içindir ki hiçbir şey dil kadar önemli değildir.”

Konfiçyus’un sözlerinden hareketle dilin önemi hakkında neler söylenebilir?

3. Dili iyi kullanmak her zaman için önemlidir ve doğru kullanıldığında bir anlam ifade eder. Haklıyken dili iyi kullanmazsanız haksız duruma düşebilirsiniz. Her zaman doğru kelimelerle ve cümlelerle kendimizi ifade etmeliyiz. Yunus Emre’nin şu beyti sözün önemine işaret etmiştir:

“Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı

Söz ola ağulu aşı, yağ ile bal ede bir söz”




İNCELEME
1. METİN



1. Eskici hikâyesinin başkahramanı olan Hasan’ın özellikleri nelerdir?

1. Hasan kendi halinde sessiz, peltek konuşan biridir. Filistin’in ücra kasabasında yaşamakta ve buranın dilini bilmemektedir.

2. Hasan, yaşamında en çok neye ihtiyaç duymaktadır? Bu ihtiyacı onun yaşama sevincini ne yönde etkilemiştir? Tartışınız. Ulaştığınız sonucu sözlü olarak ifade ediniz.

2. Filistin’in ücra kasabasında dilini bilmediği insanların arasında yaşamaktadır ve ihtiyaç duyduğu şey ise kendisi gibi konuşabileceği, anlaşabileceği birilerini bulmak.

3. Hasan’ı hayattan koparan ve tekrar hayata bağlayan unsur nedir?

3. Ana dilini konuşan kimsenin olmaması onu hayattan koparırken bu dili konuşan bir eskici görmesi ve onunla konuşması hayata tekrar bağlamaktadır.

4. Hasan’ın sizi derinden etkileyen yönü ve sözü nedir?


4. Yalnızlığı …

5. Hasan’ın hayatını dikkate aldığınızda, insanın günlük yaşamında dille olan ilişkisi hakkında neler söyleye*bilirsiniz?

5. Hayatın her anında insan konuşma ve anlaşma ihtiyacı duyar. Kendisiyle aynı dili konuşan birilerini bulamayınca hayatı küser, yaşama azmini kaybeder.

6. a. Aşağıdaki çizimleri inceleyerek tabloda verilen soruları cevaplayınız.

a) Dille iletişime geçen insanın özelliği nedir?

A) Aynı dili kullanmaları

b) İletişimin gerçekleşme amacı nedir?


b)Tanışmak

c) Dil yetisinin iletişim etkinliğinin gerçekleşmesindeki rolü nedir?

c) Dil yetisi olmayan kişilerde iletişim eksik kalır. Diğer iletişim vasıtalarını kullanmak zorunda kalırlar.

ç) Dille anlaşamayan insanların iletişim aracı nedir?

ç) İletişim olmadığı için araç da yoktur.

d) İşaretle anlaşmadan sembollerle anlaşmak için gereken unsur nedir?

d) Aynı dil göstergelerini yani aynı dili bilmeleri gerekir.



b. Ulaştığınız sonuçlardan hareketle dil-insan ilişkisiyle ilgili çıkarımlarda bulununuz.


b.



1. Etkinlik

a. Aşağıda Eskici hikâyesinde kullanılan dil dışı iletişimler verilmiştir. Bu iletişimlerin hangi durumlarda kul*lanıldığı, iletişim sürecinde alıcı ve verici arasında nasıl bir etki yaptığı hakkında çıkarımlarda bulununuz.

• Çok sabretti, dayanamadı, yanındaki askere parmağıyla göstererek sordu, o güldü, “Gemel! Gemel!” dedi.

• Halasının yanındaki kadınlar da sarıldılar, öptüler, söyleştiler, gülüştüler.

• Şaşarak, eğlenerek seyrediyordu:

• Eskici başını hayretle işinden kaldırdı. Uzun uzun Hasan’ın yüzüne baktı.

• Öteki başını ve elini şöyle salladı, uzun iş anlamına… Ve mırıldandı.

a. İletişimde aynı dil göstergesini kullanan insanlar zaman zaman jest ve mimiklerini kullanarak da anlaşma sağlayabilirler. Hatta bazı zaman bu anlaşma şekli dil göstergesinden daha etkili olabilmektedir.



b. Siz de günlük hayatınızda kullandığınız dil dışı iletişim araçlarından birkaç tanesini söyleyiniz.

b. Jest, mimik, amblem, rozet, hakemlerin maç içinde yaptıkları hareketler…




2. Etkinlik

Sınıf iki gruba ayrılır. Yapılan araştırmalar doğrultusunda birinci grup dilin oluşumunu, ikinci grup dilin gelişimi*ni açıklar.

Dilin nasıl oluştuğunu kesin olarak bilebilmenin bir yolu yoktur. İzleri yarım milyon yıl öncesine kadar dayanan insan yaşamına bakıldığında insanların bu işi nasıl geliştirdiklerine dair bir kanıt bulunamamıştır. Bu kanıt boşluğunda bir çok teori ortaya atılmıştır.

1) Tanrısal Teori: Allah Adem’i yaratmıştır ve Adem’in seslendirdiği her canlının ismi o olmuştur. Bir Hindu inanışına göre lisan evrenin yaratıcısı Brahma’nın eşi tanrıça Sarasvasti’den gelmektedir. Bir çok dinde insanların lisanları ile yaratıldıkları inancı vardır. Teoriye göre insan denilen varlık tek bir atadan gelmişse, insanla birlikte gelişen dil de tek bir kökenden gelmiş olmalıdır

2) Yansıma Teorisi: İlk insanlar, çevrelerindeki sesleri taklit ederek ilkel dilleri oluşturmuşlardır. Modern bütün dillerde doğal ses yansımalarına karşılık gelen kelimeler bulunmaktadır. Bu da yansıma teorisini desteklemektedir. İngilizcede splash, boom, bang bu tür yansıma kelimelerdir. Buna rağmen somut olmayan, ses olgusuna sahip olmayan kelimelerin oluşumunu bu teori ile açıklamak zordur.

3) Ünlemler Teorisi: İlk insanlar, korkularını, acılarını, sevinçlerini, ruh hallerini dışa vuran sesler oluşturmuşlar, böylece dil oluşmuştur.

4) Birlikte İş Teorisi: İlk insanlar, işleri birlikte yapmaya başlamışlar, birlikte tempo oluşturmuşlardır.



Eskici hikâyesinden ve yukarıdaki sorulara verdiğiniz cevaplardan hareketle dille gerçekleştirilen iletişimle dil dışı araçlarla gerçekleştirilen iletişimi “kullanım alanı, alıcı üzerinde bıraktığı etki, iletiyi alıcıya ulaştırmadaki gücü” bakımından karşılaştırınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

Unutmamak gerekir insanların hayatın her zaman geniş ve sürekli kullandıkları iletişim dil göstergeleridir. Ama toplum hayatındaki gelişmeler zamanlar bunun dışındaki araçları da bizi kullanmaya itmiştir. Bunlardan bazıları da zaman içerisinde diğerinden daha etkili olmuştur. Örneğin sinirli olduğunu söyleyen biri ile kaşları çatan ve hareketleri gergin olan birinin biz de bıraktığı etki aynı olmaz. Burda bazen dil dışı göstergelerde etkili olur. Kullanım alanı açısından ise en yaygın olanı dil göstergesidir.



8. a. Aşağıdaki şemadan hareketle gönderge ile ilgili çıkarımlarda bulunarak gönderge ile gösterge arasındaki ilişkiyi belirleyiniz.


a

b. Yandaki çizimde Hasan yolculuk yaptığı vapurun kaptanı ile konuşturulmuş ve bu süreç aşağıdaki iletişim tablosunda gösterilmiştir. Bu iletişim tablosunda iletişim öğelerini belirleyerek göndergenin iletişimdeki yerini açıklayınız.


b.

c. Aşağıdaki Ayşegül metninde geçen göndergeleri belirleyerek bu göndergeleri iletişim tablosunda gösteriniz.

2. Metin


AYŞEGÜL

Bana şeftali ikram edene baktım: Ne güzel kız. — Bu su kenarında açan yeşil şeyler?

— Yavrum şu görünen köyün adı nedir? — İnci çiçeği.

— Müftüler. — Ya senin adın nedir?

— Daha ötede neresi vardır? Utandı; kısaca, usulca: —Ayşegül, dedi.

— Nergislik. … Refik Halid KARAY


— Kızım o başına taktığın kırmızı çiçeğin adını bilir misin?

c. Müftüler, nergislik , kadife, inci çiçeği…



9. Aşağıdaki metinlerde meydana gelen iletişim süreçleri metinlerden sonra iletişim tablosunda gösterilmiş, ile*tinin hangi amaçla ve dilin hangi işlevde kullanıldığı açıklanmıştır. Verilen bu bilgileri inceleyerek bir iletinin düzen*lenme amacını ve iletişim sürecinde ortaya çıkan dilin işlevini sözlü olarak ifade ediniz.

3. Metin SULTANAHMET

Sultanahmet dünyanın başlangıç noktası olan bir meydandır. Çünkü Sultanahmet Meydanı’na inerken meydan*la Ayasofya’nın arasındaki tam Yerebatan Sarayı dediğimiz sarnıca gireceğimiz yerde bir de Million Taşı vardır. Bu İmparatorluğun dört bir tarafına uzanan yolların başlangıç noktasıdır.


İlber ORTAYLI

4. Metin VATAN YAHUT SİLİSTRE

Sıtkı Bey –– Kalede kalmak isteyenler bir tarafa ayrılsın.

Bir Gönüllü –– Hep burada kalmak istiyoruz ki buraya geldik. Birbirimizden niçin ayrılacağız?

Sıtkı Bey –– (Hiç kimseye yüz vermeyerek) Ağalar! Düşman suyu geçti. Şehrin öbür tarafında herkes bir*birine giriyor. Memleket bir iki güne kadar bütün bütün kuşatılacak gibi görünüyor. Allah zeval vermesin, devlet kalesini kendi askeriyle koruyacak güçtedir.


Namık Kemal

5. Metin HAMLET

Birinci Soytarı –– Delinin dik âlâsı oydu işte!.. Bu kafa özbeöz Yorick’in kafasıydı efendim, Kralın mas*karasının.

Hamlet –– Bu mu?

Birinci Soytarı –– O, ya.

Hamlet –– Bakayım. (Kafatasını alır.) Vah zavallı Yorick! Onu tanırdım Horito; fevkalade hoş bir adamdı. Kaç kereler beni sırtında taşımıştı. Hâlbuki şimdi bana ne iğrenç geliyor!..


W. SHAKESPEARE (ŞEKSPİR)

6. Metin BAY KORBES

Tavukla horoz, arabanın üzerine çıkıp oturarak yola koyulmuşlar. Çok geçmeden bir kedi çıkmış karşılarına. Kedi sormuş: “Nereye yolculuk böyle?” Horoz da cevap vermiş: “Bay Korbes’in evine.” Kedi: “Beni de yanınıza almaz mısınız?” demiş. Horoz da: “Hay hay!” diye cevap vermiş.

Grimm Masalları Jacob ve Wilhelm GRIM (Grim Masalları Yakop ve Vilhem GRİM)



7. Metin Ayrıntılı Anlatım, Kavramlaştırma

Türkçe yine bir bütün olarak ele alındığında, başta doğayla ilgili kavramlar olmak üzere, öteki somut kavram*larda da ayrıntılı anlatıma yönelen bir dil olarak karşımıza çıkar.


Doğan AKSAN

8. Metin AŞK VE ÇİLELER

Monna Rosa, siyah güller, ak güller;

Geyve’nin gülleri ve beyaz yatak.

Kanadı kırık kuş merhamet ister;

Ah, senin yüzünden kana batacak,

Monna Rosa, siyah güller, ak güller!


Sezai KARAKOÇ

3. Metin : GÖNDERGESEL İŞLEV

4. Metin :ALICIYI HAREKETLENDİRME İŞLEVİ

5. Metin :KANAL KONTROL İŞLEVİ

6. Metin :HEYECAN BİLDİRME İŞLEVİ

7. Metin İL ÖTESİ İŞLEV

8. Metin :ŞİİRSEL İŞLEV





10. Aşağıdaki iletişim tablosunda dil, şiirsel işlevde kullanılmış ve bu durumda iletinin kazandığı nitelikler ifade edilmiştir. Verilen bu bilgilerden hareketle dilin, şiirsel işlevde kullanılması durumunda iletinin kazandığı özellikleri tespit ederek maddeler hâlinde tahtaya yazınız.


10.

11. a. Eskici hikâyesinde geçen eskici ile Hasan, aşağıdaki çizimlerde konuşturulmuştur. Bu konuşmalardaki ileti*leri tespit ediniz.

b. Tespit ettiğiniz iletilerin düzenlenme amacını ve iletişim sürecinde dilin hangi işlevde kullanıldığını belirle*yerek noktalı yerlere yazınız.



a ve b. cevabı:

1 ) İletinin düzenlenme amacı : Ayakkabının derisi hakkında bilgi vermek.

Dilin işlevi : GÖNDERGESEL İŞLEV

2 ) İletinin düzenlenme amacı : Duygu ve düşünceyi dile getirmek

Dilin işlevi : HEYECAN BİLDİRME İŞLEVİ

3 ) İletinin düzenlenme amacı : Harekete geçirmek

Dilin işlevi : ALICIYI HAREKETLENDİRME İŞLEVİ


4 ) İletinin düzenlenme amacı : İletişimin devap edip etmeyeceğini öğrenmek

Dilin işlevi : KANAL KONTROL İŞLEVİ

5 ) İletinin düzenlenme amacı : Dille ilgili bilgi vermek

Dilin işlevi : DİL ÖTESİ İŞLEV

6 )İletinin düzenlenme amacı : Şiiri ifade etmek

Dilin işlevi : ŞİİRSEL İŞLEV




ANLAMA YORUMLAMA



1.Aşağıdaki şemayı yorumlayarak dilin insan yaşamındaki yeri ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.

1. İnsan dili kullandığı ölçüde iletişime geçer ve ne kadar iletişim kurarsa o kadar sosyal bir varlık olur.




3. Etkinlik

Sessiz film (sessiz sinema) oynamak üzere sınıf iki gruba ayrılır ve her grup birer oyuncu seçer. Birinci grup bir sinema filmi ya da tiyatro oyunu belirleyerek ikinci gruptan seçilen oyuncuya söyler. Bu oyuncu kendi grubuna birin*ci grubun belirlediği film ya da tiyatroyu konuşmadan anlatmaya çalışır. (Sessiz sinemada filmin veya dizinin yerli mi yoksa yabancı mı olduğunu, yerliyi baş parmağınızı aşağı doğru indirerek yabancıyı da başparmağınızı yukarıya doğru işaret ederek belirtebilirsiniz. Ayrıca oyunda söylenen kelimenin benzeri, zıddı ve kelimeye ek getirme gibi işa*retler filmi bulmayı kolaylaştırır.) Aynı oyun gruplar değiştirilerek oynanır. Oyun sonunda dille gerçekleştirilen ileti*şimle diğer iletişimler arasındaki farklarla ilgili çıkarımlarda bulunulur.



2. Aşağıdaki Kerem ile Aslı metninde dilin hangi işlevlerde kullanıldığını belirleyiniz.

KEREM İLE ASLI


…

“Yeter âşık, yeter!” dedi. “Bu saza dayanacak yürek yok bizde. Belli ki pir elden içmişsin, yanan bir şey var, yakan bir şey var sende… Nereye götüreceksen götür bu nârı; bir de bizi yakıp kül etme.”

Gayrı Hak âşığı bilip Kerem’i el üstünde tuttular ama Aslı’yı bulmadıktan geri, diken üstündeymiş gibi geldi ona. Gözü kör olsun Keşiş’in, meğer buralardan da kalkıp Hasankale’ye doğru yollanmamış mı! Kerem bunu duyunca bir daha “Vay yandım!” edip yollara düştü…



Burada HEYECAN BİLDİRME İŞLEVİ, ŞİİRSEL İŞLEV, KANAL KONTROL İŞLEVİ ve ALICIYI HAREKETLENDİRME İŞLEVİ kullanılmıştır.

Ölçme – Değerlendirme

1. Aşağıdakilerden hangisi dilin kaynağı ile ilgili görüşlerden biri değildir?


A) Taklit görüşü

B) İş kuramı görüşü

C) Müziği temel alan görüş

D) Jest ve mimikleri temel alan görüş

E) Göndergesel işlev görüşü


CEVAP:C



2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Jest ve mimikler dil dışı iletişim araçlarındandır.

Dil, insanoğlu için en geçerli ve yaygın iletişim aracıdır.

“Sıfatlar ismi niteleyen kelimelerdir.” cümlesinde dil, DİL ÖTESİ İŞLEV kullanılmıştır.



3. Aşağıdaki cümlelerle dilin bu cümlelerde kullanılan işlevlerini eşleştiriniz.

Ne zaman kitap okumaya başlayacaksın? DİLİN KANAL KONTROL İŞLEVİ

Aman Allah’ım, bu ne büyük felaket! DİLİN HEYECAN BİLDİRME İŞLEVİ

Çöller, temel olarak ekvatorun kuzey ve güneyinde 15-40 dereceler arasında bulunan çok kurak alanlardır. DİLİN


GÖNDERGESEL İŞLEVİ



4. Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız. İletişimde temel amaç anlaşmayı sağlamaktır. ( )

İletişimde temel amaç anlaşmayı sağlamaktır. ( D )

Dil dışı iletişim araçları ile yapılan iletişim, dille yapılan iletişimden daha kullanışlıdır. ( Y )

İleti dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. ( D )



5. Dil-insan ilişkisinden hareketle dilin insan hayatındaki yeri ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.


…


Dabulyu Dabulyu Dabulyu Nokta Masalforum Nokta Net


[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Sefacan..Ƽȝ
Kenshi isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsor Reklamlar
Eski February 28th, 2013   #2
!. ωєвмαѕтєя .!
 
Kenshi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üye No: 1
Üyelik tarihi: Jan 2012
Nerden: мαѕαℓfσяυм мєякєz (:
Yaş: 26
Mesajlar: 13.093
Konular: 8427
Rep Puanı: 121
Rep Derecesi: Kenshi will become famous soon enoughKenshi will become famous soon enough
Aldığı Beğeni: 11
Beğendikleri: 20
Standart


9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı 1.Üniteil-Kültür İlişkisi(Sayfa:28,29,30,31,32,33,34)
3. DİL KÜLTÜR İLİŞKİSİ


Hazırlık

1.İngilizlerin İngilizce, Türklerin Türkçe, Arapların Arapça, Eskimoların Eskimoca konuştukları göz önünde bulundurulduğunda dil-kimlik ilişkisi ile ilgili hangi sonuca ulaşılabilir?

1. Belli bir dili konuşan insanların oluşturduğu topluluğa millet denir. Bu milletler bir kimlik etrafında şekillenir. Bunun neticesinde aynı dili konuşan, aynı kültüre sahip olan aynı duygulara hakim olan topluluklar meydana gelir. Dil olmasaydı oluşan kimlik insanları bir arada tutmaya yetmezdi.

2. Günümüze kadar varlığını devam ettirememiş birçok milletten söz edebiliriz. Bugün dünyanın herhangi bir ülkesinde Frigyalıya, Sümerliye, Lidyalıya, Urartuluya rastlayamamamızın sebebi bu toplulukların salgın hastalık veya büyük bir doğal felaket sonucu tamamen yok olmaları mıdır? Tartışınız. Sonuçları tahtaya yazınız.

2. Bu topluluklar elbette ki doğal afetler sonucunda ortadan kalkmamıştır. Bu toplulukları oluşturan insanların artık belli kimlik etrafında toplanacak bir değer kalmadığı değişim göstererek başka devlet ya da millet olarak varlıklarına devam etmişlerdir.

3. Karadenizli, Egeli ve Trakyalı kendi yöresinde konuştuğu gibi resmî dairelere dilekçe verseydi nasıl bir durum ortaya çıkardı? Sözlü olarak ifade ediniz.

3. Ortak bir dil birlikteliği oluşmazdı ve millet olamazdık.

4. 20. yüzyılın en önemli fizikçisi olarak nitelenen Albert EINSTEIN (Albırt AYNŞTAYN) kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji dallarında bilim dünyasına önemli katkılar sağlamıştır. Albert Einstein 11. yüzyılda bütün bu bilim*sel başarıları gösterebilir miydi? Tartışınız. Sonuçları defterinize yazınız.

4. Gösteremezdi bilim ve dil o kadar gelişme göstermemişti.




1. Etkinlik

“Ya dil olmasaydı!” veya “Dilin varlığı ne getirdi?” sorularından biri seçilerek kısa bir yazı yazılır. Yazılardan birkaçı sınıfta okunur.



1. Metin

SOSYAL BİR KURUM OLARAK DİL



1. Sosyal Bir Kurum Olarak Dil metnine göre sosyal bir varlık olan dilin, fertleri bir araya getirerek toplumu oluşturmasındaki rolü nedir? Tartışınız. Sonuçları tahtaya yazınız.

1. Aynı dili kullanan fertler nesnelere, canlılara aynı isimleri vermesi sonucu aralarında bir yakınlık meydana ve bunun sonucunda din, kültür, gelenek, tarih gibi ortak değerlerle beraber bir millet teşkil eder.

2. Toplumu meydana getiren fertlerin konuştukları dilin her yönüyle aynı olması veya zamanla birbirinden uzak*laşmasının, toplumla ilgili hangi sonucu ortaya çıkaracağını aşağıdaki şemadan ve Sosyal Bir Kurum Olarak Dil metninden hareketle tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

2. Aynı dili kullanan bütün bireyler duygu ve düşünce dünyasında birbirine yakınlaşırken kullanmayan insanlar birbirinden oldukça uzaklaşırlar ve bu millet olmanın önündeki en büyük engeldir.



2. Metin


DİL VE KÜLTÜR



3. Dil ve Kültür metninde geçen “Dil, duygu ve düşüncelerin âdeta kabıdır.” cümlesi ile aşağıda yazılan cümle arasında anlam bakımından nasıl bir ilişki vardır? Defterinize yazınız.

3. İnsan önce düşünür, sonra konuşur ve sonra da bunları harekete geçirir. Konuşan bir insan düşünme aşamasını geçmiştir. Dolayısıyla aynı dili kullanan topluluklar aynı düşünceleri bir kabın içine koymuş demektir.

4. Dil ve Kültür metnine göre kültürün oluşmasında dil hangi işlevleri üstlenir? Maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

4. Dil oluşturan insanlar sabahtan akşama evde, sokakta , pazarda vs. gibi sürekli konuşur ve kültürünü yoğurur. Konuşan kişiler farkında olmasa da bir sonraki kuşağa bir şey bırakır ve kültür ile tarih de bu şekilde ortaya çıkar. Yani dil kültürün oluşmasında en temel etkendir.

5. Dil ve Kültür metnine göre millî kimliğin oluşmasında dilin rolü nedir?

5. Dil, milli kimliğin oluşmasındaki temel etkenlerden biridir. Dilleri kaybetmiş milletler mutlaka milli kimliklerini kaybetmişlerdir. Sömürgeci ülkeler (İngiltere gibi) girdikleri ülkede sadece yer altı ve yer üstü kaynakları sömürmezler, o milletin dili ile bağını koparıp asimile etmenin yoluna bakarlar.



6. Yandaki şemadan hareketle;

a. Kültür alanını oluşturan unsurları belirleyiniz.

a. Hukuk, Edebiyat, Ekonomi, Felsefe, Tarih, Gündelik Yaşam,

b. Kültür alanının oluşmasında dilin işlevini tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.


b.





3. Metin

KÜL TİGİN ABİDESİ (Güney yüzü)



4. Metin


ATASÖZLERİ ( SAVLAR)



7. 8. yüzyılda yazılan Orhun Abideleri ve Kaşgarlı Mahmut tarafından 1072 yılında yazılmaya başlanan Divanü Lügati’t-Türk, döneminin hangi kültürel özelliklerini yansıtmaktadır?

7. Türkleri tarihi, siyasi geçmişi, gelenek ve görenekleri ve zihniyetleri hakkında bilgi verir.

8. Yukarıdaki metinlerinden yazıldıkları dönemin sosyal, kültürel, siyasi ve ekonomik hayatı hakkında bugün bile bilgi edinebilmemiz, dilin hangi özelliğini göstermektedir?

8. Dilin kültür taşıyıcılığı özelliği göstermemektedir. Dilin kalıcılığı ve tarihin nasıl olduğudur ki bunlarda en önemli dil kültür bir sonraki kuşağa taşır.

9. Orhun Abideleri’nde Kül Tigin’in taşa yazı yazdırması ve Kaşgarlı Mahmud’un Türk illerini gezip Türk mil*letinin farklı boylarını, Türkçenin çeşitli kollarını, Türk edebiyatını ve folklorunu bir kitapta toplamak istemesi millî kimlik açısından nasıl yorumlanabilir? Tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

9.Aynı dili konuşan insanların aynı kültür ve benliklerinin ne olduğunu kendi kuşağına ve bir sonraki kuşağa göstermek amacıyla yazılması olarak yorumlanabilir.

10. Atasözleri topluma mal olmuş, toplum tarafından benimsenmiş, yüzyılların düşünce ve mantık sisteminden geçerek günümüze ulaşmış kısa ve özlü sözlerdir. Bu sözler günümüze hangi vasıtalarla ulaşmış olabilir? Tartışınız. Sonuçları tahtaya yazınız.

10. Yine dil vasıtasıyla ki özellikle yazı dili denilen kültürü bir sonraki kuşağa aktaran en önemli araçtır. Sözlü kültürdeki birçok atasözü, hikaye, türkü, ağıt, destan… belki unutulmuştur ya da değişerek günümüze gelmiştir ama yazıya geçenler artık değişmesi mümkün değildir.






2. Etkinlik

Araştırma sonuçlarından hareketle dil-kültür ilişkisini anlatan kısa yazılar yazılır. Yazılardan birkaçı sınıfta okunur.



5. Metin

VERMEK VE ÖTESİ



11. Vermek ve Ötesi hikâyesinde kullanılan dilin özellikleriyle ilgili neler söylenebilir?

11. Buradaki metinde özellikler ağız özellikleri ve konuşma dili esere yansıtılmıştır.

12. Yaptığınız araştırmalardan ve Vermek ve Ötesi metninin dil özelliklerinden hareketle yazı ve konuşma dilini “günlük dil veya medeniyet dili olması, kalıcılık, ses ve söyleyiş özellikleri, ferde veya devlete ait olması, dil kuralları*na uyması” bakımlarından karşılaştırınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.


12.

YAZI DİLİ KONUŞMA DİLİ
medeniyet dili günlük dil

kalıcılık geÇİCİ
devlete ferde
DİL KURALLARINA UYULUR DİL KURALLARINA UYULMAZ



3. Etkinlik

Yapılan araştırmalar doğrultusunda soru cevap yöntemi ile Türkçenin özellikleri aşağıdaki ölçütlere göre belirlenir.

a. Lehçe ve ağız terimlerinin anlamları

a. LEHÇE: Bir dilin tarih içerisinde bilinmeyen bir dönemde kendinden ayrılmış olup büyük farklılıklar gösteren kollarına denir. Örn: Çuvaşça, Yakutça

AĞIZ : Bir ülke içinde aynı dilin farklı konuşma şekillerine denir. Yörelere göre söyleyiş farklılıkları vardır ama yazılış

aynıdır. Örn: Karadeniz ağzı, Ege ağzı…



b. Ağızlardan birinin zamanla ortak kültür dili durumuna gelmesi

b. Milli edebiyat döneminde İstanbul ağzı ortak yazı dili haline gelmiştir ki bugün kullandığımız yazı dili budur.

c. Ortak dilin resmî dil ve ilmî dil ile ilişkisi

c. Kullanılan ortak dilimiz Türkiye Türkçesinin oluşmasını ve bunun sonucunda halkın devletin ve okulların aynı dili kullanması hem resmi dili hem de ilmi dilin oluşmasını sağlamıştır.

ç. Ortak kültür dilinin yazı dili olarak kullanılması

ç. Yazı dilimizin İstanbul ağzı belirlenmesi ortak kültürümüz oluşmasına vesile olmuştur.



6. Metin


AKILLI GIZ

13. Vermek ve Ötesi ve Akıllı Gız metinleri karşılaştırıldığında bu metin parçalarının İstanbul Türkçesine (yazı diline) göre anlaşılabilirlikleri hakkında çıkarımlarda bulununuz. Çıkarımlarınızı sözlü olarak ifade ediniz.

13. Vermek ve Ötesi daha anlaşılabilir nedeni bizim konuşma dilimize yakınken diğeri Türkçenin lehçesiyle yazılmıştır.

14. Aşağıda, yazı diline (İstanbul Türkçesine) göre ağız ve lehçe özellikleri taşıyan cümleler yazılmıştır. Bu örnek*lerden hareketle ağız ve lehçenin yazı dili ile ilgisini tartışınız. Sonucu tahtaya yazınız.

—► “Ne bilem azım vamıyo sook suya, teze ekmeğe.” cümlesi ağız özelliği taşır.

—► “Garip gız aglap-eñräp yola düşen” cümlesi lehçe özelliği taşır.

14. Lehçe, bir dilden tarihi bilinmeyen devirlerde ayrıldığı için anlaşılması zordur ve tabir yerindeyse yeni bir dil öğrenmek gibidir, ama ağızlar bizim coğrafyamızda konuşulduğu için kolayca anlaşılır. Yazıya aktarımı konusunda lehçenin yazıya aktarımı zorken diğeri değil.


15.

a. Aşağıdaki şemada “lehçe” ve “ağız” terimlerinin tanımı verilmiştir. Bu tanımlardan hareketle Vermek ve Ötesi ve Akıllı Gız metinlerindeki diyalogları Türkiye Türkçesi yazı dilini merkeze alarak ağız ve lehçe kavramı açısından değerlendiriniz.

a. Vermek ve Ötesi’nde yöresel ve söyleyiş farklılıkları ama Akıllı Gız metninde ses, yapı ve söz dizimi faklılıkları göze çarpmaktadır.

b. Vermek ve Ötesi ve Akıllı Gız metinlerinden aşağıdaki noktalı yerlere ağız ve lehçe örnekleri yazınız.

b. Ağız: İstanbul Ağzı, Konya Ağzı, Trabzon Ağzı, Burdu Ağzı…

Lehçe: Çuvaşça ve Yakutça


16.

a. Yaptığınız araştırmalardan hareketle argonun özelliklerini belirleyiniz. Farklı meslek gruplarına ait birkaç argo söyleyiniz.

a. Argo: Bir sosyal sınıfın, bir meslek grubunun ya da bir topluluğun üyelerinin kullandığı, genel dilin sözcüklerine yeni anlamlar yükleyerek ya da yeni sözcükler, deyimler katarak oluşturulan özel dil. Bir toplumda geçerli genel dilden ayrı, ama ondan türemiş olan, yalnızca belli çevrelerce kullanılan, toplumun her kesimince anlaşılmayan, kendine özgü bir sözcük, deyim ve deyişlerden oluşan argonun, ayrı bir grameri yoktur.

Argo, anadil içinde sonradan türetilmiş bir yardımcı dil olarak konuşulur. Temelde sözlü ve doğal bir dildir. Argo sürekli değişen ve gelişen özel bir dil olmakla birlikte oluşumunu bazı genel ilkelere bağlamak mümkündür. Sıfatlardan cins isim türetme, eski ve bölge dili sözlerinden yararlanma, genel dildeki sözcüklerin biçimlerini bozma, yabancı kökenli sözcük kullanma, sözcüklerin anlamlarını kaydırma ve değiştirme bu ilkelerin başlıcalarıdır. Türk argosu eski İstanbul’un külhanbeyi ve tulumbacı çevrelerinde gelişmiştir.

Rakı’ya “anzarot”, polis”e “aynasız”, kâğıt paraya “papel” vs. demek; boş ver, abayı yakmak, açıktan almak, boş koymak gibi deyişler argo içinde zikredilir.

b. Argonun yazı ve konuşma diliyle ilişkisini tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

b. Bir ilişkisi vardır . (Yukarıdaki cevabın içinde ilişkisi yazmaktadır.)




Anlama – Yorumlama

1. Aşağıdaki şekli, yazı ve konuşma dilinin iletişim araçlarıyla ilişkisini dikkate alarak yorumlayınız.

1.Resimlere göre herkes kendi bulunduğu yörenin konuşma diliyle anlaşsa da yazı dilimiz İstanbul Türkçesi olduğu için çok anlaşıp iletişime geçebilmekteyiz.

2. Divanü Lügati’t-Türk’te geçen atasözlerinin bugün hâlâ günlük yaşamda kullanılması dilin hangi işlevi ile ilgili olabilir? Tartışınız. Ulaştığınız sonucu sözlü olarak ifade ediniz.

2. Dilin kalıcılığını ve kültür taşıyıcılığı özelliği gösterir. Dildeki birçok kelime, kavram, atasözü …. Doğar, gelişir ve halkın duygu ve düşüncelerine göre bazıları ya ölür bazıları günümüzü de geçip yarına kalır. Bu şekilde eskiye dair ne varsa bir sonraki kuşağa kalmıştır.


3. Aşağıdaki şemayı yorumlayınız.

3. İnsanları kendi yörelerinde istedikleri şekilde yöresel özellikleriyle konuşabilirler. Ama ortak bir dil oluşturmak için bizler İstanbul ağzını yazı dili olarak seçtik ve bunun sonucunda bir ortak dilimiz, bir yazı dili ve bir ilim dilimiz oldu. Bugün okullarda ve üniversiteler Türkiye yaşayan ve hangi yöresel söyleyişleri kullanırsa kullansın hangi etnik kimliği bağlı olursa olsun aynı yazı diliyle iletişime geçtiğimiz için kendimize ait bir ilim dilimiz mevcuttur.



4. Etkinlik

Kültür-dil ilişkisini oluşturan ögeler tespit edilerek maddeler hâlinde tahtaya yazılır. Daha sonra sınıf iki gruba ayrılır. Gruplar ana dilin neden o dili konuşan insanların kimliği olduğunu tartışır. Grupların uzlaştıkları görüşle maddeler hâlinde tahtaya yazılır.




Ölçme – Değerlendirme

1. Aşağıdakilerden hangisi dil-kültür ilişkisi için söylenemez?

A) Dilin kültür alanını oluşturduğu

B) Dilin ulusal kimliğin oluşmasında rolü olduğu

C) Dilin farklı milletleri birbirine bağlama özelliği olduğu

D) Dilin bilimin ilerlemesinde önemli rolü olduğu

E) Kültür ve sanat etkinliklerinin dille gerçekleştirilen etkinlikler olduğu


CEVAP: C



2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Ulusal sınırlar içinde kullanılan bir dilin, farklı coğrafi bölgelerdeki söyleyiş biçimine AĞIZ denir.

Bir dilin tarihî, siyasi, sosyal ve kültürel sebeplerle çeşitli bölgelerde zamanla ses, yapı ve kelime dağarcığı bakımından önemli farklarla birbirinden ayrılan kollarına LEHÇE denir.



3. Aşağıda verilen Türk dillerini Türkiye Türkçesine göre lehçe ve ağız olma durumu doğrultusun*da eşleştiriniz.

3. Tatar’ın konuştuğu Türkçe : LEHÇE

Ispartalının konuştuğu Türkçe : AĞIZ

Elâzığlının konuştuğu Türkçe : AĞIZ


Türkmen’in konuştuğu Türkçe : LEHÇE

Kırgız’ın konuştuğu Türkçe : LEHÇE



4. Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Bir ülkede konuşulan ağızlar içinde yaygınlaşarak hâkim duruma geçen ve herkes tarafından benimsenip kul*lanılan dile konuşma dili denir. ( D )

Konuşma dili birçok ağza ayrıldığı hâlde, yazı dili daha birleştirici özellik taşır. ( D )

Konuşma dili, kuşaklara ve bireylere bağlı olarak varlığını devam ettirdiği için bireylerle birlikte o da kay*bolur. ( Y )

5. “Bulunduğu coğrafyanın iklimi, tabiat şartları, bitki örtüsü, hayvan varlığı dilin muhtevasını belirler. Söz gelişi Araplar ‘deve’ için pek çok kelime kullanırken Eskimolar ‘buz’ ve ‘kar’ için yüzlerce kelime oluşturmuşlardır.“

A. Bican ERCİLASUN’un bu sözlerinden dil-kültür ilişkisi ile ilgili hangi sonuçlara ulaşılabilir?

5. İnsanları yaşadığı birçok özellikler onların kelime hazinesine de etki eder.

9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı 1.Ünite Sonu Değerlendirme Soruları (Sayfa:35,36 )

Ünite Sonu Ölçme – Değerlendirme

HABABAM SINIFI

Bir şiir havasıdır esiyordu Hababam Sınıfı’nda. Fakat bu hava Haşimci Piyale İhsan’ı çok kızdırıyordu. Kayseri Lisesinden gelmişti bize. Hababam Sınıfı’na girdiği gün bir biçimine getirip:

“Âteş doludur, tutma yanarsın

Karşında şu gülgûn piyâle!”

mısralarını okumuş, layık olduğu adı da almıştı.

İlk ders Piyale İhsan’ındı. Palamut Recep sağa sola koymuş sıraları hizaya getirdikten sonra:

“Çocuklar!” dedi, “Sahne açılmışken Piyale’ye söyleyelim, bir piyes de biz oynayalım. Ha, ne dersiniz?”


…

Palamut kapıya gitti geldi:

“Tamam, geliyor… Herkes yerine!”

Piyale İhsan, bugün çok yorgundu. Uzun saçlarını tarayacak zaman bulamamıştı. Kürsüye geçince her iki kulağına düşen kırçıl saçlarına parmaklarını takarak düzenledi. Sonra iri camlı gözlüğünü, ceketinin eteğiyle sildi. Tam derse başlayacaktı ki Refüze kalktı ayağa:

“Efendim” dedi, “Bir müsamere de biz verelim. On birlere Otello…”


Dabulyu Dabulyu Dabulyu Nokta Masalforum Nokta Net


[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Sefacan..Ƽȝ
Kenshi isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Etiketler
9sınıf, anlatım, cevapları, dil, etkinlik, karizma, kitabı, ve, yayınları

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Yeni Mesaj yazma yetkiniz Aktif değil dir.
Mesajlara Cevap verme yetkiniz aktif değil dir.
Eklenti ekleme yetkiniz Aktif değil dir.
Kendi Mesajınızı değiştirme yetkiniz Aktif değildir dir.

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Bütün Zaman Ayarları WEZ +5 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 20:09 .

Sistem Bilgileri Yasal Uyarı
Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, vBulletin Solutions, Inc.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 1

Kuruluş : 11 Ocak 2012
Tema Dizayn : Kenshi - StepNe

5651 Sayılı Kanun'un 8.Maddesine ve T.C.K'nın 125. Maddesine göre Sitemizdeki Üyelerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.Sitemizde bulunan bir içeriğin, kanunlara aykırı olduğunu veya yanıltıcı olduğunu düşünüyorsanız lütfen buradan bize bildirin


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289